02-04-2012, 00:15
|
#1
|
Admin
Seviye: 76 [    ] Aktiflik: 2830 / 2830 Güç: 2081 / 2081 Deneyim: 49%
|
Maniler
| Efsunkar 'in Mesajı |
Anonim halk edebiyatının çok yaygın bir ürünüdür.
Çoğunlukla sevda konularını işler. Ekseriya dört mısradan meydana gelir. Birinci, ikinci ve dördüncü mısraları kafiyeli olur. Bunlar hazırlık mısralarıdır. Asıl mânâ son iki mısrada ifade edilir.
Bazı Türk topluluklarında, "hoyrat, mane, mâna, mahni, bayatı, me'âni" gibi kelimelerle de karşılaşılan mânilerin konuları, Şükrü Elçin'in ifadesiyle, her türlü hayat olaylarıdır.
Köy, kasaba ve şehirlerimizde okumuş, okumamış kimslerin ve bilhassa kadınların irticâlen meydana getirdikleri ürünlerdir.
"Aşk/sevgi" ön plandadır. Öte yandan "gurbete giden eşe duyulan hasret, güzellik-çirkinlik, kıskançlık, ölüm, evlenme düşüncesi, verilen sözde durmama, vefasızlık, kadere isyan, ana-baba şefkatini arama ihtiyacı, gelin-kaynana çatışması" gibi konular, âdet ve ananelerimizle iç-içe, eğrisiyle-doğrusuyla mânilerle ortaya konur.
Çoklukla kadınların söylediği; mısralarda ay, güneş ve yıldızların parladığı; dağlar, denizler ve nehirlerin dile geldiği; toprağın suya, çiçeğin arıya, kuşun yemişe karıştığı; bülbüllerin güllere edebî aşk türküsünü terennüm ettiği; bekçilerin satıcılara, niyetçilerin davulculara ses yetiştirdiği mâniler, eski geleneğin izlerini taşıyarak günümüze kadar gelmiştir.

Evimizin önü marul
Sular akar harıl harıl
N'olur anam gel bir daha
Kızım diye bana sarıl
*****
Hoş geldiniz akın akın
Düğünümüz pek de yakın
Kızımızın ellerine
Sevinerek kına yakın
*****
Gül ağacı değilem
Her gelene eğilem
Çek elinin elimden
Ben bildigen değilem
****
Pamuk içinde çiğit
Belinde altın divit
Hem sararmış, hem solmuş
Bir kız için bir yiğit.
*****
Denizden alabalık
Yüreğim ona yanık
İsterim konuşayım
Mahalle kalabalık
*****
Aya baktım; ayaklı
Kapıları dayaklı
Su Sındırgı kızları
Hepsi elma yanaklı
*****
Ağrı dağından uçtum
Çayır çimene düştüm
Ne belalı başım var
Vefasız yare düştüm
*****
İşte ben gidiyorum,
Ya İstanbul, ya Tonya
Sevdum da alamadım
Ey gidi yalan dünya
*****
Şu dağlar olmasaydı
Lalesi solmasaydı
Ölüm Allah'ın emri
Ayrılık olmasaydı
****
Hey karayı karayı
Gel süpüreğ sarayı
Sen al giyin, men yeşil
Düşman geysin karayı
*****
Vur hançeri kalbime
Kalbim kana bulansın
Fazla derine inme
Çünkü orda sen varsın
*****
Altın yüzük yaptırdım
Parmağıma dar benim
Şu Zile'nin içinde
Selvi boylu yar benim
****
Kahve piştiği yere
Telve taştığı yere
Güzel çirkin aranmaz
Gönül düştüğü yere
*****
Mendilim dalda kaldı
Gözlerim yolda kaldı
Yıkılasın İstanbul
Yarim nerede kaldı
*****
Akardım çağlamazdım
Gülerdim ağlamazdım
Bileydim ayrılık var
Sana bel bağlamazdım
****
Kaleden indirdiler
Kır ata bindirdiler
Üç günlük güveyken
Yemen'e gönderdiler
*****
Elbisesi filizi
Kim bilir kalbimizi
Esti hafif rüzgar
Ayırdı ikimizi
*****
Al eline kalemi
Yaz başına geleni
Acep nere gömerler
Yar yoluna öleni
****
Akardım çağlamazdım
Gülerdim ağlamazdım
Bileydim ayrılık var
Sana bel bağlamazdım
*****
Karşıdan görünürsün
Çarşafa bürünürsün
İpek çarşaf içinde
Ne güzel görünürsün
*****
Mani yazdım vardı mı?
Kimse bilmez derdimi
İçerimden yanıyorum
Mevla'm etsin yardımı
****
Ay doğar minareden
Ölürüm bu yareden
Benim yarimi gönder
Yeri göğü yaradan
Ay doğar sini gibi
Sallanır servi gibi
Yarin kokusu gelir
İlkbahar gülü gibi
Ay doğar aşmak ister
Al yanak yaşmak ister
Şu benim deli gönlüm
Yare kavuşmak ister
*****
Fabrikanın önünde
Bir yığın kömür müsün?
Dolmakalem elinde
Bankada müdür müsün?
****
Zindan cihan gözüme
Ah inanmaz sözüme
öldüğüme yanmazdım
bir gün gülse yüzüme
***
Tastan içtim ayranı
geldi kurban bayramı
salın benim yarimi
burda yapsın bayramı
***
Bağa gittim bağlama
Kara gözlüm ağlama
Ben buralı değilim
Bana gönül bağlama
****
Bostanlarda fasulye
Anam gitti gezmeye
Ben anamdan örendim
İnce boncuk çizmeye
****
Koyunum var karaman
Gaybolursa araman
Ben bir reçber kızıyım
Şehirliye yaraman
****
Merdiven indirdiler
Saltana bindirdiler
Kızım seni kahır eline gönderdiler
Ağlar silinir, silinir ağlar.
Merdivenin altı kuyu
Kulaçladım altı suyu
Kız ananın eski huyu
Ağlar silinir, silinir ağlar.
Odlarda yeri kalan
Menciliste yeri kalan
Sofralarda eli kalan
Ağlar silinir, silinir ağlar.
Atladı gitti eşiği
Sofrada kaldı kaşığı
Kız ananın aşığı
Ağlar silinir, silinir ağlar.
Gelin geldi evimize
Şenlik kuruldu köyümüze
Hoş geldin allı gelin
Sefa geldin pullu gelin
Eğer gelinim iyi olursan
Biz de seni överiz
Kötü olursam gelinim
Hepimizde döveriz.
Kızım kınan kutlu olsun
Benda dilin tatlı olsun
Çağırın gelsin kızın anasını
Kız gelin oldu görsün.
Baban çarşıya vardı mı
Alını yeşilini aldı mı
Şu da kızıma dedi mi
Haydi kızım kutlu olsun
Burada dilin tatlı olsun
Merdivenin altı kuyu
Kulaşladım aldım suyu
Kız ananın eski huyu
Haydi kızım kınan kutlu olsun
Burada dilin tatlı olsun
Çağırın gelin kızın anasını
Kızı geldin oldu görsün
Hani bu kızın anası
Önünde mumlar yanası
Çağırın gelsin kızın anası
Kız gelin oldu görsün
Allah muradını verdi bugün
Anasını kızsız koyan
Evlerini ıssız koyan
Testisini susuz koyan |
Efsunkar 'in imzası
|
|

Sözü akıl ile söyle,bilgi ile süsle..
|
|
|
|
|